Airbrush Kullanımının Teknikleri - Bölüm 2
 

 

 

   Çoğu modelcilikte kullanılan boyaların, hava tabancalarında kullanımı için inceltilmesi gerekir. Ama bu prosedür mükemmel boya işçiliğinin garantisi değildir. Hava tabancası ile başarılı bir uygulama; hava basıncı, boya miktarı ve boya yoğunluğunun hassas bir şekilde kullanımını gerektirir. Kimi modelcilere göre daha fazla inceltici, daha fazla hava basıncı ve daha az boya yeterlidir. Bir kısım modelciye göre ise daha fazla inceltici buna karşılık daha az hava basıncı ve boya bu iş için yeterlidir. Her ne kadar bunlar uygulama açısından doğru olarak kabul edilse de mükemmel boyamanın tek bir kuralı yoktur. 
   Uygulamaların temel cevabı alıştırma yapmaktır. Farklı boya, inceltici, inceltme oranları ve hava basınçlarıyla kendiniz için en iyi olanı bulun.

İleri Seviye Maskeleme Materyalleri:

   Hava tabancası harika işler görebilir ama bu her kişi için geçerli olmayabilir. Hava tabancası ile boyanmış her model serbest el (freehand) tekniği ile boyanmamış olabilir. Mükemmel boyanmış bu tip modellerde farklı maskeleme materyalleri kullanılmış olabilir.
  

   Eğer keskin geçişli renk sınırları yapılacaksa farklı tipte maskeleme bantları veya frisket kağıdı kullanılabilir. Frisket kağıdı kendinden yapışkanlıdır ve plaka veya rulo halinde mevcuttur. İhtiyaç duyulan şekiller buradan kesilebilir veya bunlardan şablonlar hazırlanabilir. Ancak kullandığınız tipin düşük yapışkanlı olmasına dikkat edin.

 

   Keskin kenarlar için farklı tipte maskeleme bantları da kullanılabilir. Ama yine dikkat edilmesi gereken unsur bantların  düşük yoğunlukta yapışkana sahip olması gerekliliğidir. Bu materyallerden hangisini kullanırsanız kullanın, tam bir keskin kenar elde etmek için, bandın kenarını bir cetvel yardımı ve keskin bir bıçakla keserek tıraşlayın. Böylece hem temiz ve tozdan arınmış bir kenar elde edersiniz hem de boyanın alttan bulaşma riskini en aza indirgemiş olursunuz.

   
   
   Diğer bir yeni maskeleme materyali Parafil M denen malzemedir. Bu malzeme küçük rulolar halinde Testor firması tarafından satılmakta veya büyük rulolar halinde kırtasiyelerde mevcut. 
   Parafilm, yapışkan olmayan kalın, çekince uzayan lastik gibi bir malzemedir. Bu malzemeyi çekip gererek mevcut halinden 4-5 kat daha büyük ince bir zar tabakası haline getirebilirsiniz. Bir süre sonra aslında içeriğinde sahip olduğu yapışkanlık sayesinde boyalı veya boyasız yüzeye sıkıca sarılır. Yüzeye bir kere serildiğinde artık ihtiyaç duyulan şablon veya sınır model üzerinde kesilebilir. Ancak kesim esnasında bıçağı çok fazla bastırmamak gerekir ki modele zarar verilmesin. Boyama işi bittikten sonra Parafilm modelsen çekilip alınabilir. 

 

   

Yumuşak Renk Geçişli Maskeleme:

  

   Diğer bir maskeleme yöntemiyle gerçekçi yumuşak geçişli renk sınırları elde edilebilir. Temel olarak diğer maskeleme yöntemleriyle aynı olmakla birlikte maske kenarı model yüzeyinden 1-2 mm mesafede tutulur. Hava tabancası maskeye belirli bir açıdan tutularak yumuşak renk geçişleri olan kenarlar elde edilebilir. Bu tip maskeleme yöntemi yumuşak geçişler elde etmek, freehand uygulamasından daha kolaydır. 

 

  

   Bu amaç için uygulanan diğer bir maskeleme yöntemi de "delik" uygulamasıdır. Bir karton parçasına amaca uygun ve gereken ölçüde bir delik veya delikler grubu açılır ve yüzeye yakın bir mesafede tutularak yumuşak geçişli kenarlar elde edilir. Bu yöntemle yumuşak kenarlı nokta veya benekler yapılabilir.

 

Serbest El (Freehand):

   Boya/inceltici oranı ile oynayarak, hava basıncını ayarlayarak ve modele yakın uygulama yaparak maske kullanmadan çok renkli kamuflaj uygulamaları üretebilirsiniz.
   Öncelikle boyamaya en açık renkten başlayın; açık renkleri koyu renklerle kapatmak daha kolaydır. Ayrıca modelin tümüne uygulanan bu en açık renk aynı zamanda bir astar vazifesi de görür. 
  
   
   Bu renk tamamen kuruduktan sonra (sertleşmesi için en az 24 saat, parlak boyalar için 2-3 gün), yumuşak bir kurşun kalemle kamuflaj şemasını modele hafifçe çizin. Yapım kılavuzundaki veya referans resimlerindeki şemaya bakın. Tam aynı olması şart değil. Çünkü bu uygulamalar yer ekibi tarafından ellerine aldıkları küçük bir diyagrama göre boya tabancası ile yapıldığı için birbirinden farklılık gösterebilir.
   

   Paterni çizerken bölgeler numaralandırılabilir. Böylece hangi bölgenin hangi renk olacağı kolayca anlaşılabilir. 
   
   İkinci olarak koyu rengi uygulayabilirsiniz. Renk geçişlerindeki yumuşaklığı veya keskinliği, boyama esnasında modeli eğerek ayarlayabilirsiniz. Bölgeyi dış kenardan iç kısma doğru boyayın. Önce sınırları belirleyip kenarları boyayın, sonra boya akışını hızlandırarak (boyayı akıtmadan) sınırın içini doldurun. 
   Daha koyu üçüncü bir renk varsa aynı prosedürü tekrarlayın. Eğer kazayla boya bulaşan bir yer varsa buraları tekrar retuşlayın. Bulaşan boyayı çıkarmaya çalışmayın.  

 

Daireler:

  

   Farklı ölçüleri bünyesinde bulunduran çember şablonunu  kullanarak işaretlemeler veya tekerlekler için mükemmel daireler boyayabilirsiniz. İlk olarak tekerleği, sonra da jantı boyayın. Boyayı fazla püskürterek boyanmış yerlere akıtmayın. Bölgeye düşük havayla yavaş yavaş uygulayarak renk verin, bir anda kapatmaya çalışmayın. Boyanan yüzey üzerinde parmak izinin çıkmaması için malzemeye birkaç gün dokunmayın.

 

Parlak Boyalar:

   Parlak boyaların uygulaması mat boyalarla tam olarak aynı değildir. Genelde parlak boyalar daha fazla incelticiye ihtiyaç duyarlar ve iyi bir sonuç için birkaç kat halinde uygulanmalıdır. Uygulamadan önce şişedeki boyayı iyice karıştırın.
   Modelin yüzeyi pürüzsüz ve yumuşak olmalı. Boyamadan önce yüzeyi ılık, deterjanlı bir suyla güzelce temizleyip durulayın ve iyice kurutun. Eğer astar kullanacaksanız bunun en az 48 saat boyunca kuruyup sertleşmesini bekleyin. Sonra yüzeyi en az 1000 kumluk bir zımpara ile zımparalayın. 
   Boyayı eşit miktarda tinerle inceltin (1:1). İlk birkaç geçiş hafif tozlama şeklinde olmalı. Bir anda yüzeyi kapatmak için uğraşmayın. Bu tozlu gibi yüzey, sonradan uygulanacak olan katları tutması için elverişli bir ortam sağlar. Katlar arasına 20 dakikalık bir zaman koyun. Katları çok hızlı ve kalın uygulamayın. Aksi takdirde boya birikme yapıp akabilir. 
   20 dakika sonra daha fazla parlak boya karıştırın ancak bu sefer oran 1 br boya, 2 br tiner olsun (1:2). Bu karışımı orta seviye kalınlıkta ve akıtmadan modele uygulayın. Bu karışıma konan daha fazla tiner kısmi olarak alttaki katı hafifçe çözecek ve kurudukça daha yumuşak ve parlak bir yüzey oluşacak. 

Metalik Boyalar:

   SnJ Spray Metal ve Testor Metalizer boyalar sadece hava tabancası ile atılabilir. Bu boyalar birbirine benzerdir ama aynı değillerdir. Sonuçlar ise harikadır.
   Tabanca ile modelin yüzeyine ince bir kat boya atın. yüzeydeki tüm kusurlar ortaya çıkacaktır ve bu, metal boyaların doğal bir sonucudur. Modelin yüzeyi metal renge boyandıktan sonra yüzeydeki tüm çizikler, ek yerleri, macun veya yapıştırıcı izleri çok daha kötü görünür. 
   Yüzeydeki tüm kusurları düzelttikten sonra metalik rengi uygulayabilirsiniz. Bu boyalar her marka tabancanın kullanımına hazırdır. Bu sebeple inceltmeye gerek yoktur. Boya içindeki ince metal parçacıkları, boya solventinden daha ağır olduğu için, boyayı sık sık karıştırmalısınız. Aksi takdirde bu parçacıklar boya kabının dibinde birikerek tabancanın memesini tıkayabilir. 
   Metalik boyaları düzenli ince birkaç kat halinde uygulayın. Burada da yüzeyi tek bir geçişle kapatmaya çalışmayın. Boyayı akıtmamaya çalışın. Kuruduktan sonra bu akıntılar ortaya çıkar.


    

   Boyanın 1 saat kadar kuruyup sertleşmesini bekleyin. Asıl olay şimdi başlıyor. Burada anahtar yumuşak bir bezle ovalayarak parlatmadır (buffing). İlk etapta yumuşak bir bez parçasıyla boyalı yüzeyi hafifçe ovalayın. Bu ovalama metalik parçacıkları yüzeye iyice serer ve böylece yüzeye gerçek bir metal görünümü verir. 
   


   SnJ Spary Metal boyaları bu işlemi bir adım daha ileri götürür. Metalik bir toz yüzeyde iyice ovalanır ve böylece cilalanmış metal etkisi elde edilir. Yüksek parlaklık elde etmek için bunu motorlu bir aletle de yapabilirsiniz. Ama model yüzeyine zarar vermemeye dikkat edin. 

   

 

   Her zaman olduğu gibi burada da temel unsur alıştırmadır. Ancak bu alıştırmaları mevcut modeliniz üzerinde değil de kullanmadığınız eski bir model üzerinde uygulayın. 

Kaynak: Fine Scale Modeler Mart 1999